Cố Nghệ sĩ Ưu tú Thanh Long (tên khai sinh là Hồ Văn Long, 1966 – 2021), quê quán tại xã Phong Chương, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế. Tiếp nối truyền thống gia đình có cha làm nhạc công nhạc nghi lễ, ông bắt đầu học và tham gia biểu diễn Tuồng, múa Cung đình từ giai đoạn 1974 – 1977 tại Đoàn Ba Vũ (Hữu Vu – Đại Nội) dưới sự chỉ dạy tận tình của những tên tuổi gạo cội như nghệ nhân La Cháu, Trần Kích, Nguyễn Kế, Đội Lễ, La Cẩm Vân... Trải qua quá trình hoạt động tại Đoàn Nghệ thuật Truyền thống Huế, Đoàn Cải lương Sông Hương và Nhà hát Nghệ thuật Truyền thống Cung đình Huế, Cố NSƯT Thanh Long đã khẳng định tài năng vượt trội ở nhiều loại hình nghệ thuật từ Tuồng, múa Cung đình cho đến Cải lương và dân ca. Ông chinh phục khán giả qua các điệu múa Cung đình chuẩn mực (Lục cúng hoa đăng, Bát dật, Tam Quốc - Tây Du, hát Thài...) cùng hệ thống vai diễn Tuồng phong phú như Kim Lân (Sơn Hậu), Tư Cung (Ngọn lửa Hồng Sơn), Vua Duy Tân (Ngai vàng trị quốc), Nguyễn Hoàng (Người khởi nghiệp Đàng Trong), Đào Duy Từ (Trái tim người nghệ sĩ), Trần Cao Vân (Chí sĩ Trần Cao Vân)... Bên cạnh đó, ông cũng tích cực tham gia các lễ hội Cung đình, đại kịch bản Festival Huế, lưu diễn giao lưu văn hóa tại Pháp, Bỉ, Thụy Sỹ, Lào, Thái Lan ...và tham gia trợ giảng, dạy hóa trang thế hệ trẻ. Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc cùng 4 Huy chương Vàng Sân khấu Chuyên nghiệp toàn quốc (1990, 2003, 2008, 2010), ông đã vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú.
1. Tiểu sử:
- Tên khai sinh: Hồ Văn Long.
- Nghệ danh: Thanh Long.
- Sinh năm: 1966. Mất năm 2021
- Quê quán: Xã Phong Chương, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế.
- Địa chỉ thường trú: Đường Nguyễn Khoa Vy, Vỹ Dạ, thành phố Huế.
- Nghề nghiệp: Diễn viên Tuồng, Múa Cung đình và Cải Lương.
2. Các loại hình nghệ thuật đã được học:
Tuồng, Múa Cung đình, dân ca ba miền và Cải lương.
3. Các bài bản đã được nghệ sĩ trình diễn:
- Múa cung đình: Lục cúng hoa đăng, Lân mẫu xuất Lân nhi, Tam Quốc - Tây Du, Lục triệt hoa mã đăng, Trình tường Tập khánh, Song phụng, Bát dật, Tam Tinh chúc thọ, Nữ tướng xuất quân, Long Hổ hội, Bát tiên hiến thọ, hát Thài.
- Các vai diễn trong Tuồng: Đã được nghệ nhân học và biểu diễn như: Kim Lân (trong vở tuồng Sơn Hậu), Tư Cung (trong vở tuồng Ngọn lửa Hồng Sơn), Hoài Đức (trong vở tuồng Trảm Trịnh Ân), Lão Tạ (trong vở tuồng Ngọn lửa Hồng Sơn), Thủy Định Minh (trong vở tuồng An Trào Kiếm), Tiết Ứng Long (trong vở tuồng Thần nữ dâng Ngũ Linh Kỳ), Phạm Công (trong vở tuồng Phạm Công - Cúc Hoa), Châu Tuấn (trong vở tuồng Thoại Khanh - Châu Tuấn), Thiện Sĩ (trong vở tuồng Quan Âm - Thị Kính), Hê - Mông (trong vở tuồng Ăng – Ti – Gôn), vua Duy Tân (trong vở tuồng Ngai vàng trị quốc), Nguyễn Hoàng (trong vở tuồng Người khởi nghiệp Đàng Trong), Đào Duy Từ (trong vở tuồng Trái tim người nghệ sĩ), Trần Cao Vân (trong vở tuồng Chí sĩ Trần Cao Vân).
Ngoài ra nghệ sĩ còn tham gia nhiều chương trình hoạt động nghệ thuật khác như: các lễ hội Cung đình (Lễ Tế Đàn Nam Giao, Lễ tế Đàn Xã Tắc, Lễ Tiến sĩ Võ, Vinh quy bái tổ, …); các chương trình nghệ thuật trong lễ hội Festival Huế qua các năm (Hành trình mở cõi, Thiên hạ Thái Bình, Huyền thoại Sông Hương, Đêm Hoàng Cung, Văn Hiến Kinh Kỳ, Ngàn xưa âm vọng); Tham gia biểu diễn nghệ thuật giao lưu văn hóa quốc tế tại các nước như Pháp, Bỉ, Thụy Sỹ, Lào, Thái Lan.
4. Quá trình hoạt động nghệ thuật:
Năm 1974 – 1977: Học và tham gia biểu diễn Tuồng, múa cung đình tại Đoàn Ba Vũ.
Năm 1977 – 1983: Làm nghề tự do.
Năm 1983 – 1990: Tham gia biểu diễn Tuồng và múa cung đình tại Đoàn Nghệ thuật Truyền Thống Huế.
Năm 1990 – 1995: Tham gia biểu diễn Tuồng và Cải lương tại Đoàn Cải lương Sông Hương.
Năm 1995 – 2021: Tham gia biểu diễn Tuồng và múa hát cung đình tại Nhà hát Nghệ thuật Truyền thống Cung đình (thuộc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế) và Công tác tại Phòng Nghiên cứu Nghệ thuật - Nhà hát Nghệ thuật Truyền thống Cung đình Huế)
5. Danh hiệu và giải thưởng được trao tặng:
- Danh hiệu: Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú.
- Giải thưởng:
Năm 1990: Huy chương Vàng Sân khấu Chuyên nghiệp toàn quốc.
Năm 1998: Đạt giải 3 tài năng trẻ Sân khấu toàn quốc.
Năm 2002: Được tặng Huy chương vì Sự nghiệp Văn hóa Thông tin.
Năm 2002: Giải thưởng tác phẩm, công trình Văn học Nghệ thuật.
Năm 2003: Huy chương Vàng Sân khấu Chuyên nghiệp toàn quốc.
Năm 2008: Giải thưởng tác phẩm, công trình Văn học Nghệ thuật.
Năm 2008: Huy chương Vàng Sân khấu Chuyên nghiệp toàn quốc.
Năm 2010: Huy chương Vàng Sân khấu Chuyên nghiệp toàn quốc.
6. Một số hình ảnh về nghệ nhân: